به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «ندای تفرش»؛ سیاوش منظوری فعال رسانهای در یادداشتی نوشت: امروزه با جنگ شناختی که در رسانههای جهان علیه جمهوری اسلامی ایران راه انداختهاند، یکی از قدیمیترین و در نظر مخالفین مؤثرترین شبهه مطرح شده در سطح جامعه سؤال از چرایی و دلایل انقلاب علیه پهلوی دوم است.
مخالفین نظام اسلامی بویژه سلطنت طلبان مدعیاند که در زمان محمدرضا شاه پهلوی رشد اقتصادی بالا بوده و حتی بهترین وسایل و امکانات آمریکایی وجود داشته، ولی مردم آن زمان از سر شکم سیری و قدرنشناسی دست به انقلاب زدند و اسباب زحمت برای خودشان در سالهای آتی فراهم کردند. در پاسخ به این شبهه نمیشود پاسخی کوتاه و سطحی با عنوان و مضمون فقر ارائه داد، چراکه نه یک علت بلکه مجموعهای ترکیبی از علتهای اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، مشروعیتی و وابستگی برای بروز انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ وجود دارد.
انقلاب اسلامی مردم علیرغم ادعاهای رسانههای معاند یک حرکت تک وجهی و تک عاملی نبوده است، اما در این نوشتار فقط به قسمتی از مبحث اقتصادی میپردازیم.
در وهله اول باید این موضوع را بدانیم که رشد اقتصادی لزومأ رضایت اجتماعی را به دنبال ندارد. در این مبحث رسانههای معاند با استناد به آمار و ارقام منتشر شده از بانک جهانی و صندوق پول به مخاطبین خود اینگونه القاء میکنند که در زمان پهلوی دوم رشد GDP به صورت دیوانهوار، درآمدهای نفتی دارای جهشهای تصاعدی و در نهایت ساخت و اجرای پروژههای عظیمی همچون ورزشگاه آزادی، شهرکهای مسکونی مانند اکباتان، بیمارستان ۱۰۰۰ تختخوابی، میدان آزادی و … در جریان بودند.
نه امروز و نه فردا هیچکسی منکر این واقعیتها نیست، اما در ماورای این اتفاقات پدیده رشد نامتوازن وجود داشت که نمیتوان به راحتی از آن چشم پوشی نمود. موادری مانند تمرکز ثروت در دستان دربار، دولت، تکنوکرات و طبقهای خاص متشکل از مستشاران خارجی به همراه تورم شدید دوره ۱۳۵۶-۱۳۵۳ باعث عمیقتر شدن شکاف طبقاتی در جامعه شدند.
این شکاف طبقاتی باعث رشد تجملگرایی و تبدیل شدن تهران به مدینه فاضله برای مردم باقی استانها گشت. در واقع تمرکز امکانات، مهاجرت روستاییها را به تهران افزایش داد که منجر به حاشینه نشینی و ساخت مراکز حلبی آبادها گردید. این هجوم جمعیت از روستاهای تولید کننده به شهرهای مصرف کننده نیز افزایش بیکاری پنهان را به دنبال داشت. افزایش بیکاری معادل با افزایش فقر و در نتیجه افزایش جرم و بزهکاری گردید.
در واقع با رشد نامتوازن ملت میدیدند که کشور بر اساس آمار و ارقام اقتصادی ثروتمندتر شده ولی زندگی اجتماعی آنها امنتر، آزادتر و با کرامتتر نشده است. دلیل ایجاد حساب ۱۰۰ به دستور امام خمینی (ره) برای ساخت مسکن برای مقابله با حلبی آبادها بود. سالها بعد اقتصاددانان و بانک جهانی این نوع رشد اقتصادی را مدل «رشد بدون نهاد سازی اجتماعی» نام نهادند. مسألهای که پهلوی از آن چشم پوشی کرد و سرگرم تعریف و تمجیدهای کارتر گردید.
در وهله دوم، اقتصاد پهلوی بر سه محور نفتی، وارداتی و فناوریهای غیربومی استوار بود. تمام درآمد و ثروت کشور بر اساس فروش نفت پایه ریزی شده بود. واردات بدون نظارت در جهت حمایت از تولید داخلی انجام میشد.
در نهایت هر فناوری تازهای که به کشور تحویل میگشت، به دنبال آن یکسری مستشار خارجی با خدم و حشم وارد میشدند که خرج تمامی آنها با حکومت پهلوی بود.
ملت ایران اسلامی میدیدند که آمریکاییها حتی برای باز و بسته کردن یک پیچ ساده از پهلوی هم دستمزد، هم سختی کار و هم حق توحش میگیرند. مردم خود را در میان معرکهای یافتند که قیمت سرمایه ملی کشور با دلارهای نفتی آمریکایی سنجیده میشد و تمامی تصمیمات و پیشرفت کشور وابسته به سیاستهای آمریکا بودند.
این تحقیرهای بی وقفه به همراه فقر و رکود تولید باعث شدند که دیگر اقتصاد نه از منظر عدد و رقم بلکه از نظر هویتی برای ملت ایران ایجاد معضلهای روحی و روانی کند.
در پایان کلام باید گفت اقصاد دوران پهلوی با آن همه رشد روی کاغذ، یک بهشت برای مسئولان ساخته بود و یک جهنم برای ملت زحمت کش بر پا نموده بود. مردم آن زمان مجبور بودند که کالاهای کشورهای دیگر را به جای پول نفت قبول کنند.
این غیر از آن سهم فروش نفت بود که میان دربار و دولت تقسیم میگردید. ملت ایران به خاطر سپاه دانش، بهداشت و ترویج و آموزش به سطحی از سواد و کیفیت رسیدند ولی بازهم در مقابل پایتخت نشینان هنوز ذرهای از امکانات تهرانیها را نداشتند. مردم شاید بیشترین بهره اقصادی را میبردند، اما حق بیان نظری مخالف پهلوی را نداشتند و هیچ نقشی در اداره امور کشور خود برای آنها تعریف نشده بود.
همچنین سابقه کشف حجاب اجباری رضاخان و لباس متحد الشکل تجویز شده برای تمامی اقوام زمینههای لازم برای شکل گیری انقلاب را در دل مردم مهیا کردند. در آن زمان قریب به اکثریت جامعه به رهبری امام خمینی (ره) رضایت دادند، تنها فردی که به وضعیت موجود اعتراض و مقابل تمام تهدیدات آن دوران ایستادگی کرد.
انتهای خبر/
