به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «ندای تفرش»؛ نمادسازی یکی از مؤثرترین سازوکارها در شکلدهی و جهتدهی به اعتراضات اجتماعی است. «نماد» یک اعتراض را از سطح یک رخداد مقطعی فراتر میبرد و آن را به «معنا» تبدیل میکند؛ معنایی که قابلیت ماندگاری در حافظه جمعی را دارد. به همین دلیل، در اغلب اعتراضها—فارغ از خاستگاه و مطالبات—ساخت یا برجستهسازی نماد، جزو نخستین گامها به شمار میآید.
نمادها معمولاً به دو شیوه شکل میگیرند: یا در اثر «شکار لحظه» و برجستهسازی یک تصویر، فرد یا اتفاق خاص پدید میآیند، یا از پیش طراحی و بهصورت هدفمند کارگردانی میشوند. در هر دو حالت، آنچه اهمیت دارد، ظرفیت نماد برای سادهسازی پیام، تحریک احساسات و قابلیت بازتولید رسانهای است.
در عصر رسانه و شبکههای اجتماعی، میدان منازعه از سطح مطالبات عینی فراتر رفته و به «جنگ نمادها و نشانهها» تبدیل شده است.
تصویر، رنگ، ژست، شعار و حتی یک قاب کوتاه ویدئویی میتواند جایگزین تحلیلهای پیچیده شود و با سرعت بالا در افکار عمومی نفوذ کند. پس از خلق یا برجستهسازی نماد، گامهای بعدی شامل الصاق روایت، طراحی شعار و تفسیرهای هدفمند است؛ فرآیندی که بهواسطه آن، معناگذاری مطلوب بر اعتراض تحمیل و جهتدهی افکار عمومی تسهیل میشود.
در همین چارچوب، رصد تصاویر و روایتهای منتشرشده در رسانههای فارسیزبان خارج از ایران نشان میدهد که تلاش معناداری برای نمادسازی از اعتراضات اخیر بازاریان در جریان است.
انتخاب گزینشی تصاویر، برجستهکردن برخی صحنهها و تکرار قابهای خاص، همگی در خدمت تبدیل یک اعتراض صنفی به نمادی فراگیر با دلالتهای سیاسی و اجتماعی گستردهتر قرار دارد.
درک این سازوکار برای تحلیلگران، سیاستگذاران و حتی افکار عمومی ضروری است؛ چرا که در بسیاری از موارد، آنچه بیش از خود «اعتراض» اثرگذار میشود، «نمادی» است که از آن ساخته میشود و «روایتی» است که بر آن سوار میگردد. فهم جنگ نمادها، شرط لازم برای مواجهه هوشمندانه با جنگ روایتهاست.
انتهای خبر/
